Tijdens een relaxerende vakantie in de schilderachtige en bloedhete Provence bleek zelfs de dagelijkse waterpret met nieuw cultfiguur Koen de Krokodil onvoldoende om de schaakkriebels nog veel langer te bedwingen. De mooie toernooizege in Haarlem lag dan ook alweer enkele weken achter mij, en een schijnbaar uitstekend vormpeil kan je maar beter uitmelken als een koe.
Zo werd in de zoektocht naar bevestiging het Open van Geraardsbergen, dat plaatsvond tussen 2 en 6 augustus, in allerijl aan mijn wispelturige agenda toegevoegd. Hoewel het evenement al decennialang op de schaakkalender prijkt, torende het World Trade Center tijdens mijn vorige deelname nog boven Manhattan uit. Hoog tijd dus om daar iets aan te veranderen. Bovendien bevindt de thuisstad van de door mij geïdoliseerde mattentaart zich op slechts een dertigtal kilometer van mijn bed. Dat vertaalt zich in een halfuurtje slingeren langs slaperige dorpen met onnavolgbare namen zoals Zarlardinge en Hemelveerdegem, hopende dat je niet al te vaak door tractoren wordt opgehouden. Uiteindelijk zullen zo’n kleine tweehonderd zielen de tocht wagen en er een gooi doen naar eeuwige glorie. In het open toernooi zou ik tot het kransje der favorieten moeten behoren, terwijl in tandem ook het Vlaams seniorenkampioenschap wordt georganiseerd.
Wie denkt dat het eerste jaar als schaakblogger me naar het middelpunt van de belangstelling heeft getorpedeerd, moet ik teleurstellen. Wanneer ik voor aanvang van de debatten doorheen de catacomben van het lokale Koninklijk Atheneum marcheer, word ik enkel door een klein groepje Nederlanders aangesproken. Ik had de noorderburen eerder al hoog in het aanzien staan en nu ik weet dat ik ook door hen word gelezen, is het orangistische vuur als nooit tevoren aangewakkerd.
Ronde een
Doorgaans weet ik wel raad met de openingsronde van een open toernooi, al spookt het fiasco dat me ruim tien jaar geleden in Dubai overkwam soms nog door het hoofd. Ik kwam er binnen de kortste keren gewonnen te staan maar verzuimde na de verwarrende gebedspauze meermaals het toedienen van de genadeklap, waardoor ik pas in een nerveuze tijdnoodfase de winst veilig leek te stellen. Nadat we elk onze veertigste zet hadden uitgevoerd, liet ik mijn tegenstander en zijn hopeloze stelling bewust voor enkele minuten achter om me even op te frissen. Pas toen ik weer aan het bord verscheen – opgewacht door een arbiter en de zelfingenomen grijns van mijn Duitse tegenstander – drong het tot me door dat ik een belangrijk detail over het hoofd had gezien. Ik had me niet vergewist van het speeltempo en was er verkeerdelijk van uitgegaan dat er extra bedenktijd zou bijkomen, wat toen nog uiterst gebruikelijk was. Alsof de bijzonder domme nederlaag an sich niet pijnlijk genoeg was, toonde de Duitser zich klein in de overwinning en strooide nog wat extra zout in de wonde. Sommige mensen hebben hun naam duidelijk niet gestolen, en meneer Kohtz behoort tot die categorie.
Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen en sindsdien ga ik veel bewuster om met de klok, in die mate dat ik dezer dagen alvast voor aanvang van een toernooi een plannetje smeed. Aangezien ook in Geraardsbergen geen tijd wordt bijgeteld, is het devies simpel: zoveel mogelijk voordeel op de klok proberen verzamelen vroeg in de partij om in de kritieke fases het verschil te kunnen maken.
Vandenbussche (2405) - Vagenende (1829)
Geraardsbergen Open, 2026
Mijn eerste tegenstander toont zich niet onder de indruk van zijn excursie naar het eerste bord en graait nog voor de partij goed en wel is begonnen twee pionnen mee.
7..♖f8?? Een bizarre beslissing die de partij onmiddellijk in een beslissende plooi legt. Even slecht is het wenselijke 0-0?? dat verliest op het thematische 8.♕h5 met een beslissende dubbele aanval op h7 en f7. De enige maar tegelijk meest logische zet is ♘e5 waarna de zwarte stelling gevaarlijk oogt, maar er mits accurate verdediging nog niets aan de hand is. Daarbij is belangrijk dat na het kritieke 8.♘xf7 (Wit bereikt niets met het ogenschijnlijk sterke ♕b3 na d5!) ♘xf7 9.♗xf7+ ♔xf7 10.♕b3+ d5 11.♕xb4 zwart de resterende pluspion teruggeeft met c2! om wat tijd te winnen om zijn stukken te ontwikkelen en na 12.♘a3 ♖e8 is de stelling in evenwicht. 8.♕b3 ♘e5 9.♕xb4 cxb2 10.♗xb2 ♘7c6 Zwart wint zijn stuk enigszins verrassend terug, maar moet daarbij ook de rode loper uitrollen voor de meedogenloze witte dame. 11.♕c3 ♘xc4 Het herwonnen materiaal gaat na ♕xg5 12.f4 meteen terug verloren. 12.♕xg7 f6 Zwart had de partij nog een paar zetten kunnen rekken met ♘xb2 13.♘xh7 ♕e7 al gaat na 14.♕xb2 niet louter een kwaliteit verloren, er lonkt ook een beslissende koningsaanval. 13.♘xh7 ♖f7 14.♕h8+ ♔e7 15.♗xf6+ 1-0
Hoewel er op de openingsdag twee partijen worden afgewerkt, noopt de snelle overwinning me ertoe om in de auto te springen en de rust van mijn achtertuin op te zoeken. Het geworstel met het vraagstuk of dat rondrijden niet nefast is voor mijn energiepeil verhuist gauw naar het achterplan wanneer het huisbereide roomijs wordt geserveerd.
Ronde twee
Enige illusie dat de onderneming een representatieve voorbereiding is op de komende Olympiade kan reeds voor aanvang van de tweede ronde de vuilbak in. Mijn tegenstander bekent eerst bijna te zijn vergeten dat er nog een tweede partij op de agenda staat vandaag, om daarna zijn eerste minuten bedenktijd te investeren in het halen van een tripel. Daar is natuurlijk niets mis mee, maar ik zie het in Oezbekistan niet gebeuren.
Na enkele stevige slokken marcheert Matthias gedecideerd naar een mindere stelling die snel naar een eindspel lijkt te zullen gaan afvlakken. Door de aanwezigheid van ongelijke lopers schat ik de winstkansen eerder in als gering, en dat baart me zorgen. Alleen winst is goed genoeg voor de nuchtere auteur, waardoor de partij vakkundig naar troebele wateren wordt genavigeerd.
De Weird (2007) - Vandenbussche (2405)
Geraardsbergen Open, 2026
Ondanks het beperkte materiaal is onderstaande stelling niet makkelijk te navigeren. Ik zag me dan ook genoodzaakt om veel tijd te investeren in het doorkammen van de verschillende moeilijke varianten, die tevens allemaal tot andere stellingtypes leiden.
18..♕xa8!? Objectief gezien waarschijnlijk de beste winstpoging, maar het kwaliteitsoffer is natuurlijk niet zonder risico. Het was dan ook psychologisch moeilijk om het eindspel met een pluspion af te wimpelen dat zou ontstaan na ♗xc2 19.♕xc2 ♖xf3 20.♕xc5! (De fijne pointe achter de hele variant is dat wit niet kan vasthouden aan het extra stuk met ♕e4? wegens ♖e3 21.♕xc6 ♖e6! 22.♕f3 h5 of een andere pionzet die de zwarte koning wat ademruimte geeft. Hierna is het witte paard niet meer dan een machteloze toeschouwer in de beslissende opmars van de centrale vrijpion.) ♕xa8 21.♕xd4 waarna de zwarte dame misplaatst is en de winstkansen daarom eerder beperkt lijken. 19.gxf4 ♕b8 20.♕e2 Ik verwachtte het meer behoudende ♕c1 c4 met een complexe stelling waarin zwart minstens voldoende compensatie heeft voor de kwaliteit. g6?? De grinta waarmee ik me twee zetten geleden in de stelling had vastgebeten, is omgeslagen in onachtzaamheid. Onder impuls van een kolossale inschattingsfout produceer ik zonder verpozen deze rampzalige zet, die de evaluatie van de stelling helemaal omgooit. Ik was me nochtans bewust van een meer conventionele aanpak met h6, waarna wit na 21.♖e1 ♕xf4 22.♕e8+ ♔h7 23.♕xf7 ♕xf3 een moeilijke verdedigende taak wacht. 21.♖e1 ♗e6 Met de staart tussen de benen gespeeld, bij gebrek aan beter. Het idee achter de gehele opzet was ♕xf4 22.♕e8+ ♔g7 23.♕e5+ ♕xe5 24.♖xe5 ♗xc2 waarna zwart niet minder dan drie pionnen buit heeft gemaakt voor de kwaliteit, aangezien de zwarte vrijpion na 25.♖xc5?? d3 niet kan worden afgestopt. Na het kalme 25.♔f2 gaat de vrijpion echter nergens heen en kan de toren de zwarte pionnen rustig opsnoepen. Tot overmaat van ramp biedt ook 21..♕xb2 22.♕e8+ ♔g7 23.♕e5+ ♔h6 24.♕xc5 weinig overlevingskansen. 22.♕e5? Voor het eerst in de partij keert het heel snel spelen zich tegen de witspeler. Hij had winnend voordeel kunnen verkrijgen met het pionoffer f5! gxf5 (We krijgen een vergelijkbaar eindspel als in de vorige variant na ♗xf5 23.♕e8+ ♕xe8 24.♖xe8+ ♔g7 25.♖e5 met een eenvoudige technische winst) 23.♕e5 waarna zwart vroeg of laat de dames zal moeten ruilen om niet mat te lopen, waarna het resulterende eindspel makkelijk wint voor wit. ♕b6 23.b3 ♕b4 24.f5? Gelukkig werkt het perspectief op eeuwig schaak en een prima resultaat verblindend op mijn tegenstander. Hij had nog voldoende tijd en marge om een extra halfje na te streven na bijvoorbeeld ♖e2! ♕c3 25.♔g2 ♗d5 26.♖f2 en zwart blijft zonder enig tegenspel achter. ♗xf5 25.♕e8+ ♔g7 26.♖e7 ♗e6 27.♖xe6 ½-½
Een abrupt einde van een bizarre partij die werd gekleurd door zowel een teveel als een tekort aan ambitie aan weerskanten van het bord. Hoewel het gezien het verloop van de partij toch vooral als een gewonnen half punt kan worden beschouwd, is dit een tik waar ik even van moet herstellen. Gelukkig brengt de zomeravond raad, en nog voor het schaamrood helemaal is weggetrokken heb ik een routine uitgedokterd die de resterende vier dagen in goede banen moet leiden. Kort voor aanvang van elke partij een mattentaartje naar binnen werken en in de vroege namiddag, tussen de twee rondes van de dag in, te voet de mythische Muur van Geraardsbergen opklouteren.
Ronde drie
Van een gebrek aan rechtlijnigheid zal ik niet snel worden beschuldigd, en de tweede toernooidag volgt dan ook het rigoureuze stramien dat ik gisteravond heb uitgekiend. De eerste hap uit de uitstekende mattentaart die aan de bar kan worden verkregen voert me meteen terug naar mijn kindertijd. Op zondagochtend ging het vaak richting het nabijgelegen Herzele waar de hele familie telkenmale kon genieten van het streekproduct bij uitstek. Terwijl de volwassenen het aan tafel wellicht hadden over de laatste stuiptrekkingen van de Koude Oorlog, at ik voor de beeldbuis het buikje rond in het gezelschap van Samson en Gert.
De ontwapenende kracht van nostalgie zet me ertoe aan om spontaan een pact te sluiten met mezelf. Als ik er alsnog in slaag om het toernooi te winnen, bak ik thuis zélf een mattentaart! Dan weet ik ook ineens hoe de oven werkt.
Vandenbussche (2405) - Dugailliez (1926)
Geraardsbergen Open, 2026
De partij die de achtervolging op de koplopers moet gaan inluiden begint voorspoedig. Mijn vriendelijke tegenstander kiest voor een passieve opstelling en dreigt volledig ingesnoerd te geraken, waarop hij nog net op tijd aan de alarmbel trekt en het centrum opengooit.
17.bxc5 Dit kan je bezwaarlijk een fout noemen, maar het is wel een gemiste kans. Het idee om een pion te offeren flitste even door mijn hoofd maar kwam helaas niet verder dan de conceptuele fase. Met wat meer vertrouwen in mijn intuïtie had ik het fantastische ♘c6!! misschien wel gevonden en kon ik hier de loftrompet blazen. Wit heeft geweldige positionele compensatie na ♗xc6 (of ♖xc6) 18.bxc5 dxc5 19.♕c2 waarna de hangende pionnen op damevleugel onder vuur kunnen worden genomen, terwijl de zwarte lopers niet in het stuk voorkomen. exd4 18.♕b3+ ♔h8 19.♗xd4 dxc5 Sterker is bxc5 20.♗e3 ♕e7 met een atypische soort Benoni-stelling met wederzijdse kansen. 20.♗e5?! Nu de stelling is geopend, is het een kwestie van zo snel mogelijk activiteit te genereren en net daarom is deze ambitieuze poging om de lange diagonaal te controleren te langzaam. Na het ingetogen ♗e3 zou wit iets beter staan. ♕e7! 21.♗g3?! Opnieuw is met ♗h2 de meer bedachtzame zet aangewezen. Nu is het aan de zwartspeler om te illustreren waarom. ♘d7?! Gelukkig voor mij surft Guy mee op de golf van brave zetten. Hij had het initiatief kunnen grijpen met ♘h5! 21.♗xh5 gxh5 en de zwartveldige loper, in de diagramstelling nog het lelijke eendje, is plots een prachtige zwaan geworden die klaar is om zich in het centrum te nestelen. Het contrast met de stelling die zou zijn ontstaan na het pionoffer kan amper groter zijn. 22.♗g4 c4? Zwart had opnieuw resoluut de kaart van het loperpaar moeten trekken met h5! 23.♗xd7 ♕xd7 24.♖ac1 ♕c6 wat resulteert in een dynamisch gebalanceerde stelling. 23.♕a3 ♖c5? De beslissende fout in een stelling die nog slechts als los zand aan elkaar hangt. 24.♗xd7 ♕xd7 25.♖ad1 Wit wint op de volgende zet een kwaliteit en daarmee ook de partij, aangezien zwart geen noemenswaardig tegenspel kan genereren op de koningsvleugel. ♕c8 26.♗d6 ♖g5 27.♗xf8 ♗xf8 28.♕c1 ♗h6 29.♕b2 ♔g8 Het tegenspel met ♕xh3 is van korte duur na het geforceerde 30.♖d8+ ♔g7 31.♘d5+ c3 32.♕xc3+ ♕xc3 33.♖d7+ ♔g8 34.♘xc3 en zwart kan opgeven. 30.♕xb6 1-0
Dat was toch even zweten en niet alleen vanwege de zoveelste hittegolf in combinatie met de grote glaspartijen in de speelzaal. Met de zuinige overwinning in de achterzak snel ik zoals gepland de kasseien van de Muur op en hou op de top halt bij de Onze-Lieve-Vrouwkapel. Het neobarokke bedevaartsoord staat op het netvlies van elke wielerliefhebber gebrand na de talrijke passages in onder meer de Ronde van Vlaanderen en de Omloop Het Nieuwsblad.
Het moment van intense bezinning blijkt echter van korte duur wanneer de bouwvakkers die de leegstaande horecazaak om de hoek onder handen nemen hun namiddagshift aanvatten. De volumeknop wordt prompt helemaal opengedraaid zodat men van heinde en verre kan meegenieten van de playlist die de vrouwelijke erogene zones als centraal thema lijkt te hebben, steevast vergezeld van verschroeiend harde beats. Ik besluit me dan ook uit de voeten te maken, maar niet voor ik een kaarsje heb gebrand voor Moeder Gods. Wanneer het geloof werd uitgedeeld stond ik nochtans niet op de voorste rij, maar ik ben hier nu toch. Baat het niet, dan schaadt het niet.
Ronde vier
De volgende ontmoeting kondigt zich aan als een scharnierpunt van de vijfdaagse. Een nieuwe misstap is uit den boze als ik in het spoor van de leiders wil blijven, maar er zijn kapers op de kust. Zeker in een open toernooi is het leven van een elofavoriet een constante evenwichtsoefening tussen het op afstand houden van remisespoken en het afwenden van een nederlaag. In het verraderlijke vacuüm daartussen kiemen de kansen voor de underdog, zoals ook in de tweede ronde duidelijk werd.
Wanneer een op papier zwakkere tegenstander alles in het werk stelt om de partij lam te leggen, moet ik vaak terugdenken aan het advies dat ik als beginnend schaker meekreeg. Vooral niet te gek doen, de tegenstander vindt doorgaans zelfstandig wel een manier om te verliezen. Dat waren de wijze woorden van de recent heengegane Daniël De Mol, een sterke clubschaker uit Wetteren die me net voor het einde van het vorige millennium meenam naar het Hoogovenstoernooi in Wijk aan Zee. Ik was er getuige van het dubbele torenoffer van Garry Kasparov tegen een verbijsterde Veselin Topalov, een partij die de geschiedenisboeken zou ingaan als het magnum opus van het beest van Bakoe.
Ghyselen (2134) - Vandenbussche (2405)
Geraardsbergen Open, 2026
Mijn modebewuste tegenstander laat er al snel weinig twijfel over bestaan dat hij kan leven met een puntendeling. Ik laat me – de raad van Daniël indachtig – echter niet van de wijs brengen en probeer te midden van de afruilactiviteiten de juiste stukken op het bord te houden met het oog op het nakende eindspel. Wanneer Wouter stilaan in tijdnood komt, ruik ik mijn kans om het equilibrium te proberen doorbreken.
23.♖d4?! De verschillende paardensprongen willen neutraliseren is niet onlogisch, maar wel te passief. Ik verwachtte ♘d4, waarna het voor zwart moeilijker is om zijn lichte stukken te verbeteren dan in de partij. De zet die me het meest bevalt is het profylactische ♖c1 dat zwart eraan herinnert dat hij met de pion op c7 ook een zwakte in de rangen heeft. ♗f5 24.f3? Een noodlottige tijdnoodzet waarna het schijnbaar solide kaartenhuisje van wit in enkele zetten omver wordt geblazen. ♘d7 Plots komen alle zwarte stukken als een duiveltje uit een doosje tevoorschijn en moet wit lijdzaam toezien hoe zijn loopgraven worden overspoeld. 25.♖ad1 ♘c5 26.♗a2 ♗c2 27.♖1d2 ♗b3 28.♖h4 ♗xa2 Zowel hier als met de volgende zetten kies ik niet de vlotste manier om te winnen, maar wel ruim voldoende om het punt te pakken. 29.♘xa2 g5 30.♖xh6 Wit kan het materiaalverlies beperken tot een kwaliteit met ♖hd4, al is het slechts uitstel van executie. ♘c4 31.♖d4 ♘e3+ 32.♔f2 ♘f5 Zwart wint een volle toren. 0-1
Na het tweede volle punt van de dag zit ik misschien nog steeds niet helemaal op schema, maar toch bijna. Met de onzichtbare steun van mijn nieuwe beschermheilige moet er in de tweede toernooihelft nog wel iets mogelijk zijn.
Ronde vijf
De ochtendronde wordt een heruitgave van mijn debuut voor Wetteren eind vorig jaar, zij het met omgekeerde kleuren. Gelukkig is het vandaag iets minder warm waardoor ik de moed vind om me nog een keer in de onvertrouwde jungle van het Open Siciliaans te begeven.
Vandenbussche (2405) - Butzen (2147)
Geraardsbergen Open, 2026
Ondanks het recente succes met dezelfde variant komt mijn openingskeuze als een verrassing voor Robin, die daardoor meteen veel tijd verbruikt. Het volstaat niet om de druk van de ketel te houden waardoor het kritieke moment van de partij zich vroeg presenteert.
14..♕c7? Praktisch gezien is deze logische doch te passieve zet al de beslissende fout. De zwarte stelling wordt nu in een korset gedwongen dat zet na zet onverbiddelijk zal worden aangespannen tot het ergens begint te kraken. In de analyse na de partij kwamen we dan ook tot de correcte conclusie dat zwart onmiddellijk op zoek moet gaan naar tegenspel met b5! 15.axb5 (Zwart heeft geen problemen na ♗xf6 bxc4! 16.♗xe7 ♕xe7 17.♕xc4 ♖ac8 met meer dan voldoende compensatie) axb5 16.♖xa8 ♗xa8 17.♗xf6 bxc4 18.♗xe7 ♕xe7 19.♕xc4 ♕a7+ met degelijke compensatie voor de pion. 15.♔h1! Dit haalt de angel uit mogelijke pogingen tot tegenspel en bereidt de potentieel dodelijke verdubbeling van de torens op de f-lijn voor. a5 Een spijtige noodzaak die het gebrek aan constructieve zetten voor zwart onderstreept. 16.♖f3 ♖ad8 17.♖af1 ♖d4 18.♗xf6 ♗xf6 19.♗d5 ♗xd5 De poging tot truc met ♗c8 20.♘b5 ♗a6 faalt op het hardhandige 21.♖xf6! ♗xb5 22.♖xf7 en wit wint. 20.♘xd5 ♕c4 21.♕f2 ♖xe4 22.♘xf6+ gxf6 23.b3! Deze beslissende tussenzet werd door Robin gemist. ♕d4? Dit verliest op slag. De zwarte stelling biedt na het correcte ♕b4 24.♖xf6 hoe dan ook geen realistische overlevingskansen gezien de naakte koning en zwakke pionnenstructuur. 24.♖g3+ ♖g4 25.♕xd4 1-0
Na deze vlotte winstpartij waar niets op af te dingen valt ben ik weer helemaal terug. Zelfs het nakende hitteonweder is niet opgewassen tegen mijn nieuwe dagroutine en ik zoek opnieuw gezwind het dak van de stad op.
Ronde zes
Of er goddelijke interventie mee is gemoeid durf ik niet te stellen, maar ik krijg voor de tweede keer vandaag de witte stukken toebedeeld. Tot zover het goede nieuws. Mijn volgende tegenstander wordt het amper elfjarige toptalent FM Bram ten Dam die de voorbije dagen al enkele mooie dingen liet zien. Wanneer ik besef dat ik al Internationaal Meester was op de dag waarop de Nederlander ter wereld kwam, moet ik toch even slikken. Is ervaring opgewassen tegen rauw talent?
Vandenbussche (2405) - ten Dam (2341)
Geraardsbergen Open, 2026
Mijn vroege poging om de knaap te slim af te zijn met een geïmproviseerd positioneel pionoffer keert zich vrijwel meteen tegen mij wanneer ik mijn lichte stukken op de meest klungelige manier probeer te ontwikkelen. Ten gevolge daarvan kan ook mijn koning geen veilig onderkomen vinden en voelt de hele partij aan als een spelletje Stratego waarbij je per ongeluk je vlag op de voorste rij hebt neergeplant, om vervolgens te moeten pretenderen dat het allemaal onderdeel was van je masterplan.
19.♘b3! Dankzij deze kleine handigheid kan wit een paar stukken ruilen en het zwarte voordeel aan banden leggen. ♗xc1?! Dit maakt de verdedigende taak voor wit op slag een pak makkelijker. Beter is ♖fd8 20.♖a1 (Zwart wint na ♖xd7?? ♘xd7 op slag een stuk en de partij) ♗c2 met prima praktische kansen om de pluspion op lange termijn te verzilveren. 20.♖xd7 ♘xd7 Een verrassend alternatief dat door beide spelers werd gemist is ♗f4!? 21.♗xf6 ♔xf6 22.♖xa7 ♗xh2 23.♖a6 met een erg onduidelijke stelling. Nu stevent de partij snel op remise af. 21.♗xh8 f4 22.h3 ♗e5 23.♗xe5 ♘xe5 24.♘a4 g5 25.b4 ½-½
Door het tweede puntenverlies van de week gaat de eerste kans om me mee op kop te heisen verloren, al zat het er nooit in. Zonder constructief plan kan je nu eenmaal geen goede partij spelen en het werd dan ook gauw duidelijk dat remise het hoogst haalbare resultaat zou gaan worden. De jonge Bram zal zich uiteindelijk niet weten te mengen in de strijd om toernooiwinst, al is duidelijk dat zijn naam steeds vaker de revue zal passeren.
Ronde zeven
Bij het aanbreken van dag vier steekt de vermoeidheid de kop op. Vandaag is nochtans een beslissende dag in de strijd om de podiumplaatsen en die begint met een verraderlijk duel tegen Fabio De Block waarin het andermaal van moeten is. Hij en zijn oudere broer Yordi teisteren de topborden in Geraardsbergen en kunnen gerust als de verrassingen van het toernooi tot dusver worden benoemd.
Aangezien ik nog steeds op achtervolgen ben aangewezen in het klassement zie ik me genoodzaakt om mijn risicotolerantie kunstmatig te verhogen. Nog maar voor de tweede keer in mijn rijkgevulde leven pak ik uit met het speculatieve Hennig-Scharagambiet in de hoop de touwtjes zo snel mogelijk in handen te nemen.
De Block (2157) - Vandenbussche (2405)
Geraardsbergen Open, 2026
Het verrassingseffect werpt zijn vruchten af en forceert Fabio vrijwel meteen op onbekend terrein. Ten koste van behoorlijk wat bedenktijd doet hij het initieel nog goed, tot hij het geduld lijkt te verliezen en zijn koning het niemandsland instuurt.
11..♗b4! Wanneer met het paard de enige capabele verdediger van de witte koning wordt weggestuurd, ligt de weg voor een beslissende aanval over de c-lijn wagenwijd open. De witte achterstand in ontwikkeling is simpelweg te groot om de monarch nog tijdig ter hulp te schieten. 12.a3? Deze verdere verzwakking van de koningsstelling maakt de zaken er niet beter op, maar ook na e4 0-0 zou zwart met enkele eenvoudige zetten een onstuitbaar initiatief ontwikkelen. ♗xc3 De agressieve tussenzet ♘a5 is nog sterker, waarna hetzelfde scenario als in de partij zich nog sneller voltrekt. 13.♕xc3 ♘f5 14.♗g3 0-0 15.e4 ♘xg3 16.hxg3 Ontzettend lelijk, maar na ♕xg3 heeft de koning helemaal geen lijfwachten meer en na bijvoorbeeld ♗e6 17.♘e2 ♖ac8 18.♔b1 ♖fd8 stort de witte stelling in elkaar. ♕xf2 17.♗c4 ♗g4 18.♖f1 ♕xg2 19.♖h4 ♗e6 Meer dan goed genoeg om het pleit te beslechten, al wint het elegante ♘e5! 20.♕xe5 ♖ac8 nog sneller. 20.♗xe6 Fabio had er duidelijk genoeg van en kiest bewust voor de korte pijn. De situatie zou na het taaiere ♗e2 ♖ac8 21.♔b1 ♖fd8 hoe dan ook hopeloos zijn geweest. ♕xf1+ 0-1
Na deze uiterst geslaagde invasie weet ik eindelijk hoe Dwight Eisenhower zich moet hebben gevoeld na D-Day. Het valt daarnaast niet uit te sluiten dat ook hij voor aanvang meer dan één kaarsje heeft doen branden op de goede afloop. Met nog twee rondes te gaan kan ik het podium stilaan ruiken, hoewel de oppergaai voorlopig buiten schot blijft.
Iedereen heeft zo zijn eigen redenen om een schaaktoernooi te betwisten, maar culinaire beleving is er doorgaans geen van. Sinds mijn eigen nare ervaringen met Montenegrijnse wentelteefjes op een Europees jeugdkampioenschap ben ik steeds op de hoede, maar zelfs ik moet toegeven dat men het in Geraardsbergen over een andere boeg gooit. Je kunt er elke dag lekker en uitgebreid lunchen, wat mij betreft een grote troef voor de meerwaardezoeker. Daarnaast wordt er op de blitzavond ook een heuse barbecue georganiseerd, al heeft de pendelende auteur daarvoor moeten passen.
Wie zich alsnog zorgen maakt om de kwalijke eetgewoonten van de eigenzinnige Geraardsbergenaars, kan ik gerust stellen. Hoewel ze erom bekend staan wel eens levende goudvissen te verorberen, zweert de traiteur bij conventionele gerechten.
Nadat ook de laatste scampi soldaat is gemaakt, trek ik voor de laatste keer het centrum in. Voor ik aan de inmiddels vertrouwde steile klim begin pauzeer ik bij dat andere iconische monument dat de stad te bieden heeft: het naar verluidt origineel Manneken Pis. Wat er ook van zij, hier kan je de incontinente kleuter tenminste bewonderen zonder door een horde Chinezen te worden weggedrumd zoals in Brussel. De volhardende lezer wordt straks trouwens beloond met een tweede optreden van het ietwat aparte icoon.
Ronde acht
Terwijl ik me niet veel later ontferm over een onbekende autosleutel die nabij het altaar verloren is geraakt, stromen de paringen voor de voorlaatste ronde binnen. Ik was er reeds vanuit gegaan dat me een clash wachtte met eenzame koploper FM Amir Zouaghi, maar het feit dat ik voor de tweede keer vandaag zwart krijg, komt als een onaangename verrassing. Nadat ik zelf gisteren twee keer wit kreeg heb ik geen recht tot klagen, maar het scheelt wel een slok op een borrel. Ik moet immers winnen om mijn kansen op toernooiwinst gaaf te houden, terwijl Amir met remise al aardig op weg is om zijn naam aan de erelijst toe te voegen. De jonge Gentenaar dendert als een trein doorheen het toernooi en lijkt amper af te stoppen, maar ik moet het toch proberen.
Zouaghi (2370) - Vandenbussche (2405)
Geraardsbergen Open, 2026
Na amper vier zetten word ik voor hetzelfde dilemma gezet als ruim anderhalf jaar geleden in een partij tegen de sterke Nederlandse grootmeester Max Warmerdam. Toen vervloekte ik mezelf de scherpste voortzetting in de stelling reeds jaren niet meer te hebben bekeken en koos ervoor een veiliger pad te bewandelen. Hoewel het gat in mijn geheugen helaas onopgevuld is gebleven, raap ik deze keer wel de moed bijeen om het zelden gespeelde positioneel pionoffer te proberen. Zowat het enige wat ik me kan herinneren is dat wanneer ik destijds hetzelfde riedeltje afstak tegen Max, hij mondeling bevestigde dat de variant speelbaar is voor zwart. Soms heb je aan een enkel woord van aanmoediging genoeg.
De riskante praktische keuze blijkt een voltreffer en de fiere leider moet alle zeilen bijzetten om onder de vroege druk uit te komen. Dat lijkt hem ook aardig te lukken en wanneer ik ten koste van een reeks simplificaties mijn pion heb teruggewonnen, bereiken we onderstaand complex eindspel.
21.♖b1 Aangezien zwart permanent de betere pionnenstructuur kan genieten, lijkt het me beter om zo snel actief stukkenspel op gang te brengen met ♘g3. Amir was ongerust over een snelle opmars van de koning naar de damevleugel met ♔d7, al staat wit na 22.♖b1 ♘a4 23.♘e4 niet slechter, aangezien het voor zwart erg moeilijk blijkt om zijn toren te activeren. Mijn tussentijdse aandacht ging eerder naar de bevrijdende zet f6 om na 22.exf6 gxf6 23.♔f2 ♔d7 hetzelfde plan na te streven, met een objectief gelijke stelling die weliswaar makkelijker speelt voor zwart. ♘a4 22.♖b4? Amir stuurt aan op verdere afwikkelingen maar onderschat de problemen die hem opwachten. Ik verwachtte c4 met een onaangename maar nog steeds solide stelling voor wit. ♘xc3 23.♖c4 ♘d5 24.e4 ♘xf4 25.♖xc7 0-0 26.♖xa7
Er mag dan wel niet veel materiaal meer op het bord staan, het verschil in kwaliteit tussen de witte en zwarte stukken is enorm. De doorslaggevende factor, die gezien het schaarse materiaal makkelijk over het hoofd kan worden gezien, is de zwakke witte koning.
26..h5! Zodra dit idee mijn pad kruiste twijfelde ik er niet meer aan dat ik de partij zou winnen. Door ademruimte te creëren voor de koning kan vervolgens de toren worden geactiveerd en een koningsaanval opzetten, waarbij ook de h-pion een sleutelrol kan spelen. Zwart kan hetzelfde plan ook inluiden met ♖c8, maar alleen al omwille van de psychologische impact verkies ik de tekstzet. 27.♘e3 ♖c8 28.♘d5 ♖c1+ 29.♔f2 ♘d3+ 30.♔g2 ♖c2+ 31.♔g3 ♘xe5 32.♘xb6 ♖c3+ Ik was oorspronkelijk het sterkere g5 van plan waarmee de witte koning volledig onder slot en grendel wordt geplaatst. Ik zag echter niet meteen hoe het matnet zich onsluit en oordeelde dan maar dat er geen reden is om wit een notie van tegenspel te gunnen. Mat zit er effectief niet in, maar van tegenspel is ook geen sprake na 33.♖a5 h4+ 34.♔h3 ♖c3+ met een betere versie van hetzelfde plan dat in de partij zal worden gespeeld. 33.♔g2 h4?! De enige smet op een ijzersterke partij. Het was niet te laat om proberen terug te keren naar de vorige stelling met ♖c2+ terwijl ook het pragmatische ♖e3 een technische overwinning inluidt. 34.h3? De laatste fout van de partij in een weliswaar erg moeilijke stelling. Bovendien verraadde Amirs lichaamstaal dat hij de nederlaag mentaal al had aanvaard. Wit kan met ♘d5 een laatste strohalm proberen te grijpen, met de onmogelijk te overziene pointe dat de zwarte overwinning op de helling komt te staan na het logische h3+? (Zwart behoudt winnend voordeel met ♖c4!) 35.♔f1 ♖c2 36.♖a8+! ♔h7 37.♖a3 ♖xh2 38.♔g1, aangezien de trotse vrijpion weldra valt. ♖g3+ Zwart raapt de randpion op en de eenzame witte koning is niet opgewassen tegen de opmars van de kersverse vrijpion. 35.♔f1 ♖xh3 36.♘d5 ♖f3+ 37.♔g1 ♖g3+ 0-1
Het is belangrijk om te pieken op het juiste moment en ik kon er geen beter tijdstip uitkiezen om mijn beste partij van de week te spelen. Zo kom ik met de eindmeet in zicht plots alleen op kop van het klassement te staan en is de aarzelende start niet meer dan een vage herinnering. Weliswaar zitten niet minder dan drie spelers – waaronder Amir – nog in het kielzog met amper een half punt minder, waardoor de knikkers pas na de laatste ronde kunnen worden verdeeld.
Ronde negen
Ik ben in mijn nopjes voor de afsluiter en daar zijn de toernooiomstandigheden niet vreemd aan. Een enkele blik op het klassement is voldoende om te zien dat ik met remise genoeg heb om de toernooiwinst veilig te stellen, en dat zorgt voor de nodige rust in het hoofd. Zelfs mocht er iemand in slagen om zich op hetzelfde puntentotaal te heisen, zou die sowieso de duimen moeten leggen in de tiebreak.
De begeerde trofee kan echter ook nog in het verre oosten belanden als achtervolger Du Chunhui mij weet te kloppen in een rechtstreeks duel. Dat de enigmatische speler de voorbije dagen een hobbelig parcours kende is nu van geen tel meer, en bovendien zijn Chinezen rare vogels. Wie nu reeds verbolgen aan de lijn hangt met Unia kijkt misschien beter eerst eens in eigen eurocentrische boezem. Als er niets van aan is, waarom liet de vader van het moderne China dan alle mussen uit de lucht schieten? Ik ben alleszins niet van plan om Chunhui de kans te geven zijn karabijn boven te halen en beoog een vreedzame ontmoeting.
Vandenbussche (2405) - Du (2400)
Geraardsbergen Open, 2026
Mijn tegenstander toont zich ambitieus door een schijnbaar vergiftigde pion met huid en haar op te peuzelen, in de hoop dat mijn deksel niet op zijn neus belandt. Nadat het kleinood wordt heroverd, nodigt de Chinees me andermaal uit om de situatie op de spits te drijven.
20.♗e2! Gaat onnodige complicaties uit de weg waardoor wit dankzij zijn actievere stukken nog steeds op een plusje kan teren. Aangezien mijn opstelling volledig op een (schijn)offer op f7 was geënt, kostte het me weliswaar heel wat tijd en energie om letterlijk en figuurlijk een stapje terug te zetten. Eerder dacht ik hier toe te slaan met ♗xf7+ ♘xf7 21.♗xd6 waarna wit een pion buit maakt, maar zwart na ♗c6 22.♘f4 ♖ac8 prima tegenspel heeft en de witte stukken een artificiële indruk nalaten. Het nog ambitieuzere alternatief 20.♗xe5 ♗xe5 (of ♖xe5 21.♕xb7 ♖d8 22.♗f3 ♗e6 met uitstekende compensatie voor zwart) levert niet meer op dan eeuwig schaak na 21.♗xf7+ ♔xf7 22.f4 ♗d4+ 23.♔h1 ♖xe1+ 24.♖xe1 ♕h4 25.♘e7+ ♔f6 26.♘d5+ terwijl de vele nevenvarianten naar onduidelijke stellingen leiden waar alle resultaten mogelijk zijn. ♕g6 Wit dreigde om met f4 een stuk te winnen dus heeft de dame geen andere keus dan baan te ruimen. 21.♖ad1 ♗c6 22.♗b5 Het is zelden een slecht idee om het gevaarlijkste stuk van de tegenstander af te ruilen, en in dit geval lijkt daarmee ook het gevaar op een eventuele nederlaag definitief afgewend. h6 23.♗xc6 bxc6 24.♘f4 ♕f6 25.♕c3 ♖ad8 26.h3 ♗c7??
Uitgerekend op het moment dat ik in mijn hoofd heb beslist om het lot niet te tarten en remise af te dwingen, gaat de Chinese leeftijdsgenoot gruwelijk in de fout. Nog voor hij zijn noodlottige zet op het bord heeft getoverd, zijn mijn gedachten ver afgedwaald. Waar kan ik het beste recept voor een authentieke mattentaart vinden? Waar ga ik de tijd vandaan halen om een ontieglijk lang blogartikel te schrijven?
27.♖xd8? Zonder aarzelen wordt project remise op gang getrapt. Met enige tegenwoordigheid van geest is duidelijk dat de zwarte stukken na het logische ♘h5 volledig overladen zijn en wit dan ook op slag een stuk wint. ♕xd8 De vogel is voor beide spelers gaan vliegen. Alleen wit kan hier een tikkeltje beter staan dus stelt de zwartspeler hier met een prima getimed remisevoorstel zijn derde plaats veilig. ½-½
Wanneer ik slechts ogenblikken later verneem wat ik heb laten liggen, moet ik toch eerst een kwartiertje bekomen. Gelukkig tovert de eerste Orval alsnog een glimlach op mijn intrinsiek norse gezicht, en ontwikkelt er zich zelfs een lichte vorm van euforie. Na de bevreemdende inzinking tijdens de tweede ronde had ik immers niet verwacht het roer nog helemaal te kunnen omgooien, maar drie dagen later gaat de trofee toch gewoon mee naar de andere kant van de Vlaamse Ardennen. Niet zomaar een trofee overigens.
Het polyester pronkstuk werd me met trots door de Geraardsbergse burgemeester overhandigd en kreeg bij thuiskomst spontaan een plaatsje op de schouw, van waaruit het de voorbije week een favoriet gespreksonderwerp van elke bezoeker is gebleken. Aangezien de functionele replica effectief kan plassen zou de vijver eigenlijk het ideale podium zijn, maar die staat droog sinds het tragische overlijden van mijn favoriete koi Arsène en zijn kleurrijke vrienden.
Hun heengaan ligt al iets te ver in het verleden om mijn zege aan hen op te dragen, waardoor de maagd Maria zich als een logisch alternatief aandient. In deze tijden van gevaarlijke religieuze spanningen wil ik echter geen olie op het vuur gooien, dus richt ik me tot álle moeders – ongeacht hun mate van bevlektheid.
Met deze leuke toevoeging aan mijn palmares kunnen de schaakstukken weer een maand in de doos en verschuift de focus naar de nieuwe job. Het enige wat me nog rest is de zoektocht naar een boer die nog verse karnemelk verkoopt, want die zelfgebakken mattentaart komt er gegarandeerd!
Prachtig en proficiat !
Knap resultaat en mooi verslag alweer! Vooral de fijnere details kunnen mij zeer bekoren. Dhr. Kothz (waarschijnlijk nu dr. Prof. Kothz) die tien jaar na datum nog een veeg uit de pan krijgt. Terug naar huis rijden tussen twee rondes om een ijsje te eten… Subliem!